Ngày đăng: 12/07/2026 11 lượt xem

Thực hiện dân chủ ở cơ sở là chủ trương nhất quán của Đảng và Nhà nước nhằm phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, xây dựng nền hành chính dân chủ, công khai, minh bạch, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức có phẩm chất, năng lực, uy tín, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Ngày 10/11/2022, Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2023. Luật là cơ sở pháp lý quan trọng để thể chế hóa quan điểm, chủ trương của Đảng về phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa, bảo đảm quyền làm chủ của Nhân dân và của cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong cơ quan, đơn vị; đồng thời nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu, tăng cường công khai, minh bạch, phòng ngừa tham nhũng, tiêu cực và xây dựng nền hành chính phục vụ.

Để hướng dẫn thi hành Luật, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 59/2023/NĐ-CP ngày 14/8/2023 quy định chi tiết một số điều của Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở, tạo cơ sở pháp lý thống nhất trong tổ chức thực hiện tại các cơ quan hành chính nhà nước và đơn vị sự nghiệp công lập.

Những năm qua, Đảng và Nhà nước luôn xác định việc phát huy dân chủ phải gắn liền với tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, giữ vững kỷ luật, kỷ cương, đề cao trách nhiệm của người đứng đầu và trách nhiệm của mỗi cán bộ, công chức, viên chức, người lao động. Thực hiện dân chủ phải bảo đảm nguyên tắc "dân chủ đi đôi với kỷ cương", mọi quyền dân chủ được thực hiện trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật, góp phần xây dựng cơ quan, đơn vị đoàn kết, ổn định và phát triển.

Đối với cơ quan hành chính nhà nước, Luật quy định rõ các nội dung công chức và người lao động được biết, được tham gia ý kiến, được kiểm tra, giám sát và các nội dung phải được công khai. Theo đó, cơ quan có trách nhiệm công khai kịp thời các chủ trương, kế hoạch công tác, quy chế, quy định nội bộ; dự toán, quyết toán và việc quản lý, sử dụng ngân sách, tài sản công theo quy định; công tác tổ chức cán bộ; thi đua, khen thưởng; đào tạo, bồi dưỡng; các chế độ, chính sách liên quan đến quyền và lợi ích hợp pháp của công chức và người lao động.

Công chức và người lao động có quyền tham gia góp ý đối với các dự thảo quy chế, quy định, kế hoạch, chương trình công tác và các nội dung liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của mình; đồng thời thực hiện quyền giám sát việc chấp hành pháp luật, việc thực hiện chế độ, chính sách, quản lý tài chính, tài sản công, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí và các hoạt động khác của cơ quan theo quy định.

Bên cạnh việc bảo đảm các quyền dân chủ, Luật cũng quy định rõ trách nhiệm của công chức và người lao động trong việc chấp hành nghiêm chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; thực hiện đúng chức trách, nhiệm vụ được giao; giữ gìn kỷ luật, kỷ cương hành chính; thực hiện văn hóa công vụ, quy tắc ứng xử; tích cực tham gia xây dựng cơ quan, đơn vị trong sạch, vững mạnh.